Henri de Toulouse-Lautrec

Henri Marie Raymond de Toulouse-Lautrec-Monfa urodził się 24 listopada 1864 roku w Albi, w starej rodzinie oksytańskiej szlachty. Jego rodzice Alphonse i Adèle byli kuzynostwem: ta krewność przekazała mu genetyczną kruchość kości. W wieku 13 lat złamał lewe udo, w wieku 14 lat prawe. Kości już się nie zrosły. Przestał rosnąć przy 1,52 metra. Już rysował, zachęcany przez wujka Charlesa, który malował amatorsko.

W 1882 roku przeprowadził się do Paryża, do pracowni malarza Léona Bonnata, a następnie do Fernanda Cormona, gdzie pracowali też Vincent van Gogh, Émile Bernard i Louis Anquetin. Tam zetknął się z malarstwem, które miało go ukształtować: Degas, surowy naturalizm, japońska grafika. W 1886 roku opuścił pracownię i wynajął własne studio na rue Caulaincourt na Montmartrze. Dzielnica, wówczas pół wieś pół dzielnica czerwonych latarni, stała się jego wyłącznym tematem.

Październik 1891 roku. Charles Zidler, dyrektor Moulin Rouge otwartego dwa lata wcześniej na place Blanche, zamówił u Toulouse-Lautreca plakat na relansowanie sezonu zimowego. W trzy tygodnie dostarczył czerokolorową litografię, 191 na 117 centymetrów: La Goulue z nogami w górze, Valentin le Désossé jako czarna sylwetka. Trzy tysiące egzemplarzy na kolumnach Morrisa w Paryżu. Przed Toulouse-Lautrekiem plakat naśladował Julesa Chéreta. Po nim stał się tym, co dziś nazywamy plakatem: plama barwna, czarny kontur, skompresowana perspektywa, bezpośredni dług wobec drzeworytów ukiyo-e, które kolekcjonował.

Między 1891 a 1900 rokiem wyszło trzydzieści dwa plakaty: Jane Avril (1893), Aristide Bruant (1893), May Belfort (1895), Divan Japonais (1893), Confetti (1894), La Revue Blanche (1895). Toulouse-Lautrec rysował bezpośrednio na kamieniu litograficznym, bez szkiców wstępnych. Sam dobierał pigmenty, nadzorował druk. Jego modele byli jego przyjaciółmi, co nadaje plakatom ich ludzką prawdę.

Zmarł 9 września 1901 roku w château de Malromé, w wieku 36 lat, wyczerpany alkoholem i syfilisem. Matka przekazała w 1922 roku spuściznę pracowni miastu Albi, które otworzyło w dawnym pałacu Berbie Muzeum Toulouse-Lautrec. Plakat Toulouse-Lautrec wymaga szanownej ściany: cienka matowa czarna rama, raczej ciemna paleta tła, pod którą żółcie i pomarańcze plakatów wysuwają się na pierwszy plan.